Over inleidingen enzo

Eens per jaar geef ik een bijzonder spannend college. En gisteren was het weer zo ver; het inleidende college van “African American images in the media” stond net als vorig jaar weer ingeroosterd voor 9:50 ‘s ochtends. Inleidende colleges zijn meestal niet echt de meest spannende verhandelingen. Vaak worden ze beperkt tot een kort verhaaltje over waar het vak over gaat, en een uitgebreide uitleg over de “syllabus”; het handboek van de cursus, met alle regels, eisen, opdrachten, deadlines, en het rooster. In sommige gevallen wordt er ook nog uitgelegd waarom het vak relevant is voor de opleiding, maar meestal wordt dat bewaard tot college nummer twee.

Dit is niet het geval bij “African American Images”. Hier val ik, na het uiteenzetten van de syllabus, meteen in de deur in huis met de vraag “En, jongens, vertel eens, waarom is dit vak relevant?”. Dit doe ik allereerst omdat het volle rooster hier verder geen ruimte voor heeft, maar voornamelijk om duidelijkheid te scheppen over welke richting het vak op zal gaan.

Dat dit nodig is, bleek ook dit jaar weer toen studenten gezamelijk “Well duh” riepen op mijn vraag waarom we aandacht zouden moeten besteden aan de representatie van zwarte Amerikanen in de media. Uiteraard lijkt het voor de hand te liggen; ik werk op een HBCU, mijn studenten zijn zonder uitzondering African American, en de school staat ook nog eens in het racistische zuiden. Maar als dit als uitgangspunt genomen zou worden, dan zou het college op niet veel meer uitlopen dan een “pity party”; een soort groepstherapie waarin studenten vooral kunnen praten over hoe verschrikkelijk slecht African Americans geportretteerd worden in media. Hiermee wil ik absoluut niet beweren dat er niks mis is met de manier waarop deze bevolkingsgroep wordt neergezet op televisie en in de bioscoop, maar wel dat ik in dit onderwerp op een analytische en academische manier wil aanpakken.

Naast dat ik studenten gisteren duidelijk wilde maken dat dit dus een serieus college zou worden, waarin niks zomaar aangenomen zou worden, en we alle series en films die de revu zouden passeren kritisch zouden bekijken, was het voor mij als docent ook van belang dat ik het vertrouwen van de studenten zou winnen. Dus ik had bedacht dat ik na een uitleg over racisme als een continuum, de noodzaak van het gebruik van schemata (ook wel stereotypes genoemd), de studenten alle stereotypes over blanken op een rij zou laten zetten. Vorig jaar, toen de klas veel wantrouwender en vijandig was viel dat in zeer goede aarde, en ook dit jaar was het een groot success. Het is verschrikkelijk interessant om te horen hoe studenten over blanke Amerikanen denken, en ook nog eens verschrikkelijk leuk om ter plekke de spot te drijven met hoe sommige dingen in deze maatschappij in elkaar zitten.

Dus wat denken mijn studenten over blanke Amerikanen? Ze vinden dan blanke vrouwen erg onderdanig zijn naar hun man toe, maar dat er wel minder “single moms” zijn. Ze vinden dat blanken absoluut niet kunnen dansen, en veel te veel aan plastische chirurgie doen. Vooral vrouwen laten hun gezichten heel vaak liften, en dat komt omdat ze veel sneller rimpels. Gelukkig gold dat dan weer niet voor mij, aldus de studenten. Toch fijn om te horen. Ook doen blanke Amerikanen heel veel aan extreme sports, en zijn ze ook heel avontuurlijk. Zo vroeg een mannelijke student zich af waarom al die mannen toch altijd willen kletteren en bungeejumpen en parachutespringen. Ik heb hem maar uitgenodigd een keer met ons te komen mountainbiken, dan kon hij de kick ook voelen. Hij zou er over nadenken. Blanke Amerikanen zijn volgens mijn studenten ook echt verliefd op hun huisdieren, tot op het bespottelijke af. Zoals een student zei; "Uw hond is ook echt een schatje, maar die sjouwt u toch ook niet overal mee naar toe?". Oh nee, want ik was geen blanke Amerikaan. Ook vonden de studenten dat blanken altijd in korte broek en slippers lopen, zelfs als het hartje winter is. Onbegrijpelijk vonden ze het. Ook al werd het een college, die uit het hoge koude noorden komt, wel vergeven. Ook houden blanken van heel “bland” eten, zijn ze over het algemeen rijk, en houden ze erg van drinken. Het zal je maar gezegd worden.

Een kwartier later was het ijs gebroken, en kon ik veilig verder met een discussie over identiteit, en de vraag of jezelf “Black” of “African American” noemen iets betekende voor wie je nu werkelijk was.

Het wordt een interessant semester.